Ortodonti


ORTODONTİ

Düzgün bir dizilimi olmayan çapraşık dişlerin temizliğini sağlamak ve sağlığını korumak son derece güçtür. Ortodontik problemler diş çürüklerine, dişeti hastalıklarına, dişlerde anormal aşınmalara ve diş diş kayıplarına, çene kemiğinde ve dişetlerinde stres oluşumuna neden olabilirler. Çiğneme etkinliğini azalttıkları gibi estetik yönden de sıkıntılar yaratabilirler.

Ortodonti, dişler ve çene kemiğinin yapısı, gelişimi, bunlarda meydana gelen bozukluklar ve bu bozuklukların tedavisi ile ilgilenen bir diş hekimliği dalıdır.

Ortodontik problemlerin sebepleri nelerdir

Ortodontik problemler kalıtımsal veya kötü alışkanlıklar (parmak emme, uzun süre emzik veya biberon kullanma, dudak ısırma vb…) sonucunda sonradan kazanılmış olabilir.

Ortodontiste ne zaman gidilmelidir

Çene kemiği kaynaklı bozuklukların düzeltilmesi için erken yaşta ortodontiste başvurmak gerekmektedir. Ağıza ilk süren daimi dişler olan 6 yaş dişlerinin sürmesini takiben ortodontist muayenesi yapılmalıdır. Bu yaşta 1. azı dişleri ve ön keseler ağıza süreceği için çapraşıklıkların erken teşhis edilmesi mümkündür. Çene kemiği kaynaklı bozukluklar büyüme ve gelişimin devam ettiği ergenlik yaşlarında düzeltilmelidir. Bu yaşlarda çene kemiklerinin gelişiminden de faydalanılarak diş çekimlerine gerek kalmadan mevcut çapraşıklıklar giderilebilir. Dişsel bozuklukların düzeltilmesinde ise böyle bir sınırlama yoktur. Ortodontik tedavi her yaşta başarıyla uygulanabilmektedir. Erişkin yaşta uygulanacak ortodontik tedaviyi sınırlayan faktörler dişeti ve dişleri destekleyen çene kemiklerinin durumudur.

Ortodontik tedavi nasıl uygulanır

Uygulama şekline göre sabit ve hareketli olmak üzere 2 çeşit tedavi yöntemi vardır.

Sabit ortodontik tedavi

Bu tedavi hastanın kendisinin ağzından çıkaramayacağı, dişler üzerine yerleştirilen ve braket ve bant adı verilen apareylerin kullanıldığı tedavi şeklidir. Braketlerin orta kısımlarında bulunan oluklardan tel geçirilir ve bu tellerin uyguladığı kuvveler braketler ve bantlar ile dişlere iletilir. Tedavi şekline göre düzenli aralıklarla tellerin değiştirilme ve kontrol edilmesi gerekebilir. Estetik görünüm açısından günümüzde metal braketlerin yerine porselen braketler de kullanılmaktadır.

Hareketli ortodontik tedavi

Hastanın kendisinin takıp çıkartabileceği apareylerin kullanıldığı tedavi şeklidir. Vakanın durumuna göre kullanılmalarına karar verilir. Tek başlarına ya da sabit ortodontik tedavi ile birlikte kullanılabilirler.

Pekiştirme tedavisi

Ortodontik tedavi sırasında dişler içinde bulundukları çene kemiği içinde hareket ettirilirler. Tedavi sonrasında dişleri çevreleyen kemik doku henüz tamamen sertleşmediği için dişler eski konumlarına dönme eğilimindedirler. Bu nedenle dişlerin yeni konumlarında sabitlenmelerini sağlamak amacıyla pekiştirme tedavisi yapılır. Pekiştirme tedavisinin süresi vakaya göre de değişiklikler göstermektedir.

Ortodontik tedavinin süresi

Diş hekimliğinde uygulanan diğer tedavilere kıyasla ortodontik tedavi uzun süreli bir tedavi şeklidir. Mevcut ortodontik problemin şiddeti, hastanın yaşı, tedaviye doku cevabı gibi faktörler süreyi belirlerler.

Ortodontik tedavi sırasında dikkat edilmesi gerekenler

Öncelikle ortodontik tedaviye başlamadan önce ağızdaki tüm diş çürüklerinin ve dişeti problemlerinin giderilmesi gereklidir.

Ortodontik braketlerin yapıştırılmasını takip eden ilk birkaç gün yumuşak bir diyetle beslenmek gereklidir. Tüm tedavi boyunca ise ön dişlerle ısırmaktan kaçınılmalıdır. Yapışkan gıdalardan uzak durulmalı, kalem ısırma, tırnak yeme gibi kötü alışkanlıklardan kaçınılmalıdır.

Hassasiyet

Braketler ilk defa yapıştırıldıktan sonra 3-5 gün kadar dişlerde hassasiyet olması normaldir. Ilık tuzlu su ile gargara yapmak, ağız içi topikal anestezikler ve ağrı kesiciler bu durumu hafifletecektir.

Dişlerde hareketlilik

Bu normal bir durumdur. Dişleri hareket ettirebilmek için bulundukları kemik içerisinde hareket etmelidirler.

Ağız hijyeni

Tedavi sırasında hijyenin iyi bir şekilde sağlanması çok önemlidir. 6 ayda bir hijyen durumu diş hekiminiz tarafından kontrol edilmelidir.

Fırçalama

Yumuşak ya da orta sertlikte bir fırça kullanılmalıdır. Braketlerin alt ve üst kısımları gıda ve bakteriyel plak birikimine maruz kalacağından bu bölgelerin temizliği zaman harcanarak detaylı bir şekilde yapılmalıdır. Ayrıca arayüz fırçaları da hijyen için kullanılabilir.

Diş İpi

İyi bir ağız hijyeninin vazgeçilmez parçasıdır. Günde en az bir kere kullanılmalıdır.

Acil Durumlar

Ortodonti hastalarında nadiren acil durumlar ile karşılaşılır. Pek çok rahatsızlık direkt hasta tarafından ya da ortodontist tarafından giderilebilir. En rastlanan dişeti ve dudak yanak iritasyonları bu bölgeyi tahrip eden braket üzerine küçük bir mum parçasının yuvarlanarak yerleştirilmesi ile giderilir.

Ortodontik telin çıkıntısının yumaşak dokuya batması bu parçanın üzerine bir mum parçası yerleştirilmesi ile rahatlatılabilir. Batan kısım bir silgi yardımı ile hafifçe ve dikkatli bir şekilde bükülebilir. Bu durumda ortodontist ile temas edilmesi uygundur.

Ortodontik tel, braket ya da bantta çıkma, gevmeşe meydana gelebilir, En kısa sürede ortodontist ile temas kurulmalıdır.

Braket oluğundan ortodontik tel çıkabilir, eğer yumuşak dokuya batması söz konusu ise üzerine bir parça mum yerleştirilebilir en kısa sürede ortodontist ile temasa geçilir.

Pekiştirme plaklarının uzun süren bir ortodontik tedavinin koruyucusu olduğunu unutmamak gerekir. Plakları ortodontistinizin anlattığı şekilde kullanmak gereklidir. Temizliğine özen göstermek ve kullanmadığınız durumlarda güvenli bir yerde saklamanız önemlidir.

Ortodontik Tedavi Yöntemleri

Temel olarak iki tedavi yöntemi vardır. Kişinin kendisinin takıp çıkarabileceği hareketli aygıtlar ve doktor tarafından dişlere yapıştırılan sabit aygıtlar

Braket Kullanımı

Metal, seramik ve plastik braket çeşitlerinden birini doktorunuzla birlikte seçebilirsiniz. Ortodontik tedavi genelde paslanmaz çelik braket kullanarak yapılır. Seramik ve plastik braketler estetik nedenlerle tercih edilirler ancak tedavinin sonuna doğru plastik braketler lekelenmiş olabilmektedir. Plastik veya seramikten yapılmış braketlerle uygulanan ortodontik tedavide teller ve braket arasında daha fazla sürtünme kuvveti olduğundan tedavi süresi uzayabilmektedir.

Braketlerin çalışma prensibi

Braketler dişi istenilen yöne hareket ettirmek için baskı uygulayarak çalışırlar.Vakaya göre değişmekle birlikte ortalama 1-2 yıl arası kullanılırlar.

Ortodonti nedir? Ne ile ilgilenir?

Doğru veya düz ve diş anlamına gelir. Ortodonti, özellikle çene bölgesinde dişin yanlış hizalanmasını ve düzensizliğini teşhis etmek ve tedavi etmekle ilgilidir.

Ortodonti ile hangi problemler tedavi edilir?

Anteroposterior(hem öne hem de arkaya yönelik) sapmalar: Bir çift kapalı çene arasındaki uyumsuzluk, anteroposterior bir tutarsızlık veya sapma olarak bilinir.
Çapraşıklık
Estetik problemler

Ortodontik aparat çeşitleri nelerdir?

İki tip ortodontik aygıt vardır: sabit ve çıkarılabilir olanlar.
Braketlerle sabitlenen ark telleri ve hareketli aparatlar

Diş teli takılırken acır mı?

Diş telinin takılması sırasında hasta herhangi bir ağrı ya da acı hissetmez. Fakat teller takıldıktan sonra ilk birkaç gün boyunca hasta, dişlerin hareketlenmesinden dolayı bir ağrı hissedebilir.Tellerin batmasından dolayı yumuşak dokuda oluşabilecek yaraların oluşturduğu acı hissi, hastanın bu durumda yaşayabileceği sorunlar arasında yer almaktadır.

Diş teli taktırmak gerekli midir?

Konumlarında bozukluk olan (ileri-geri, ya da yan yatmış)dişleri tam olarak temizleyebilmeniz zorlaşır. Temizlenemeyen dişlerin çürüme ihtimali artar. Ortodontik tedavi dişleri düzgün hizalarken, dişlerinize daha iyi bakım yapabilmenizi sağlar, böylece çürük riski azalmış olur.

Ortodontik Tedavi Yöntemleri

Temel olarak iki tedavi yöntemi vardır. Kişinin kendisinin takıp çıkarabileceği hareketli aygıtlar ve doktor tarafından dişlere yapıştırılan sabit aygıtlar

Çocuğumu kaç yaşında ortodontik muayeneye getirmeliyim?

Ortodontik problemler erken teşhis edildiğinde erişkin dönemde oluşacak problemler basit önlemlerle çözümlenebilmektedir.İlk ortodonti muayenesinin 7 yaş civarında yapılması önerilmektedir.

Şeffaf plak (Invisalign) tedavisi nedir?
Kişiye özel üretilen şeffaf plaklardır. Ortalama olarak 18-30 adet plak kullanmanız gerekmektedir.Her
plak ortalama olarak 2 hafta süreyle kullanılır.